Depresyon Nedir?

Hepimiz hayatın akışında mutluluk, hüzün, kaygı, korku, mutsuzluk, stres gibi duygular yaşarız ve bu duyguların yaşadığımız olaylara yaptığımız yorumlar doğrultusunda yaşanması gayet doğaldır. Ancak; ne zamanki bu yaşanan duyguların yoğunluğu bizi rahatsız etmeye başlar ve işlevselliğimizi bozacak hale gelirse, o zaman bir şeyler yolunda gitmiyor demektir.

Örneğin, kendinizi her zamankinden daha mutsuz, enerjisiz, yalnız, agresif hissediyorsanız,  konsantrasyon güçlüğü çekiyorsanız, uyku problemi yaşıyorsanız (az veya çok uyuma, yataktan çıkmak istememe), çok sık kararsızlık yaşıyorsanız,  suçluluk, değersizlik ve/veya beceriksizlik hisleri yaşıyorsanız, iştah değişikleriniz oluyorsa (iştah artması veya azalması, kilo alımı veya kilo kaybı) ve hatta hayatın yaşamaya değer olmadığını düşünüyorsanız; en kısa zamanda bir uzmana görünmenizde fayda var. Çünkü ”majör depresyon” (majör depresif bozukluk), veya “klinik depresyon”, adınız verdiğimiz; sosyal işlevleri ve günlük yaşama dair becerileri bozacak dereceye ulaşmış üzüntü veya keder durumu yaşıyor olabilirsiniz.

Depresyonda olabilir miyim?

Uzmanlar, kişinin yaşadığı psikolojik rahatsızlık durumlarını daha iyi anlamak adına kimi zaman ölçme ve değerlendirme araçlarından yararlanırlar. Siz de, depresyonda olabileceğinizi düşünüyorsanız, aşağıdaki “Beck Depresyon Ölçeği”nden faydalanarak bir uzmandan yardım alıp almama konusunda daha rahat karar verebilirsiniz (1).

Beck Depresyon Ölçeği:

Aşağıda, kişilerin zaman zaman yaşadıkları bazı psikolojik belirtiler verilmiştir. Lütfen her maddeyi dikkatlice okuyunuz. Daha sonra her maddedeki belirtinin BUGÜN DAHİL SON ON GÜNDÜR sizi ne kadar rahatsız ettiğini uygun maddeyi seçerek işaretleyin. Yalnızca tek madde işaretlemeyi unutmayın. Ölçeği uygulamayı bitirdikten sonra puanlarınızı toplayın.

1- 0. Kendimi üzüntülü ve sıkıntılı hissetmiyorum.

  1. Kendimi üzüntülü ve sıkıntılı hissediyorum.

  2. Hep üzüntülü ve sıkıntılıyım. Bundan kurtulamıyorum.

  3. O kadar üzüntülü ve sıkıntılıyım ki artık dayanamıyorum.

2- 0.Gelecek hakkında mutsuz ve karamsar değilim.

  1. Gelecek hakkında karamsarım.

  2. Gelecekten beklediğim hiçbir şey yok.

  3. Geleceğim hakkında umutsuzum ve sanki hiçbir şey düzelmeyecekmiş gibi geliyor.

3- 0.Kendimi başarısız bir insan olarak görmüyorum.

  1. Çevremdeki birçok kişiden daha çok başarısızlıklarım olmuş gibi hissediyorum.

  2. Geçmişe baktığımda başarısızlıklarla dolu olduğunu görüyorum.

  3. Kendimi tümüyle başarısız biri olarak görüyorum.

4- 0.Birçok şeyden eskisi kadar zevk alıyorum.

  1. Eskiden olduğu gibi her şeyden hoşlanmıyorum.

  2. Artık hiçbir şey bana tam anlamıyla zevk vermiyor.

  3. Her şeyden sıkılıyorum.

5-  0.Kendimi herhangi bir şekilde suçlu hissetmiyorum.

  1. Kendimi zaman zaman suçlu hissediyorum.

  2. Çoğu zaman kendimi suçlu hissediyorum.

  3. Kendimi her zaman suçlu hissediyorum.

6- 0. Bana cezalandırılmışım gibi geliyor.

  1. Cezalandırılabileceğimi hissediyorum.

  2. Cezalandırılmayı bekliyorum.

  3. Cezalandırıldığımı hissediyorum.

7- 0.Kendimden memnunum.

  1. Kendi kendimden pek memnun değilim.

  2. Kendime çok kızıyorum.

  3. Kendimden nefret ediyorum.

8- 0.Başkalarından daha kötü olduğumu sanmıyorum.

  1. zayıf yanların veya hatalarım için kendi kendimi eleştiririm.

  2. Hatalarımdan dolayı ve her zaman kendimi kabahatli bulurum.

  3. Her aksilik karşısında kendimi hatalı bulurum.

9- 0. Kendimi öldürmek gibi düşüncelerim yok.

  1. Zaman zaman kendimi öldürmeyi düşündüğüm olur. Fakat yapmıyorum.

  2. Kendimi öldürmek isterdim.

  3. Fırsatını bulsam kendimi öldürürdüm.

10- 0. Her zamankinden fazla içimden ağlamak gelmiyor.

  1. Zaman zaman içinden ağlamak geliyor.

  2. Çoğu zaman ağlıyorum.

  3. Eskiden ağlayabilirdim şimdi istesem de ağlayamıyorum.

11- 0. Şimdi her zaman olduğumdan daha sinirli değilim.

  1. Eskisine kıyasla daha kolay kızıyor ya da sinirleniyorum.

  2. Şimdi hep sinirliyim.

  3. Bir zamanlar beni sinirlendiren şeyler şimdi hiç sinirlendirmiyor.

12- 0.Başkaları ile görüşmek, konuşmak isteğimi kaybetmedim.

  1. Başkaları ile eskiden daha az konuşmak, görüşmek istiyorum.

  2. Başkaları ile konuşma ve görüşme isteğimi kaybetmedim.

  3. Hiç kimseyle konuşmak görüşmek istemiyorum.

13-0.Eskiden olduğu gibi kolay karar verebiliyorum.

  1. Eskiden olduğu kadar kolay karar veremiyorum.

  2. Karar verirken eskisine kıyasla çok güçlük çekiyorum.

  3. Artık hiç karar veremiyorum.

14-  0.Aynada kendime baktığımda değişiklik görmüyorum.

  1. Daha yaşlanmış ve çirkinleşmişim gibi geliyor.

  2. Görünüşümün çok değiştiğini ve çirkinleştiğimi hissediyorum.

  3. Kendimi çok çirkin buluyorum.

15- 0.Eskisi kadar iyi çalışabiliyorum.

  1. Bir şeyler yapabilmek için gayret göstermem gerekiyor.

  2. Herhangi bir şeyi yapabilmek için kendimi çok zorlamam gerekiyor.

  3. Hiçbir şey yapamıyorum.

16-0.Her zamanki gibi iyi uyuyabiliyorum.

  1. Eskiden olduğu gibi iyi uyuyamıyorum.

  2. Her zamankinden 1-2 saat daha erken uyanıyorum ve tekrar uyuyamıyorum.

  3. Her zamankinden çok daha erken uyanıyor ve tekrar uyuyamıyorum.

17- 0.Her zamankinden daha çabuk yorulmuyorum.

  1. Her zamankinden daha çabuk yoruluyorum.

  2. Yaptığım her şey beni yoruyor.

  3. Kendimi hemen hiçbir şey yapamayacak kadar yorgun hissediyorum.

18- 0.İştahım her zamanki gibi.

  1. iştahım her zamanki kadar iyi değil.

  2. İştahım çok azaldı.

  3. Artık hiç iştahım yok.

19-0.Son zamanlarda kilo vermedim.

  1. İki kilodan fazla kilo verdim.

  2. Dört kilodan fazla kilo verdim.

  3. Altı kilodan fazla kilo verdim.

20- 0.Sağlığım beni fazla endişelendirmiyor.

  1. Ağrı, sancı, mide bozukluğu veya kabızlık gibi rahatsızlıklar beni endişelendirmiyor.

  2. Sağlığım beni endişelendirdiği için başka şeyleri düşünmek zorlaşıyor.

  3. Sağlığım hakkında o kadar endişeliyim ki başka hiçbir şey düşünemiyorum.

21- 0. Son zamanlarda cinsel konulara olan ilgimde bir değişme fark etmedim.

  1. Cinsel konularla eskisinden daha az ilgiliyim.

  2. Cinsel konularla şimdi çok daha az ilgiliyim.

  3. Cinsel konular olan ilgimi tamamen kaybettim.

1 – 10: ARASI PUAN NORMAL 11 – 16: HAFİF RUHSAL SIKINTI 17 – 20: SINIRDA KLİNİK DEPRESYON 21 – 30: ORTA DEPRESYON 31 – 40: CİDDİ DEPRESYON 40 ÜZERİ: ÇOK CİDDİ DEPRESYON

Not: 17 puan ve üzeri puanlar, en yakın zamanda bir uzman desteği (psikiyatr veya klinik psikolog ) almanızı gerektirir.

Referanslar:

(1) Hisli N, Beck Depresyon Envanteri’nin geçerliliği üzerine bir çalışma. Psikoloji Dergisi, 1988; 6:118-122

© 2020 İpek Gökozan